
Chana Sternlicht urodziła się 24 grudnia 1912 r. w Bieczu. W dostępnych źródłach archiwalnych występują jednak rozbieżności dotyczące daty jej urodzenia. W jednym z dokumentów metrykalnych oraz w dokumentacji szkolnej wskazano datę 25 grudnia 1912 r., natomiast w aktach obozu KZ Buchenwald figuruje data 24 grudnia 1915 r. O ile pierwszą z wymienionych rozbieżności można uznać za omyłkę pisarską, o tyle przesunięcie daty urodzenia o trzy lata należy najprawdopodobniej interpretować w kontekście działań o charakterze ochronnym. Zmiana wieku mogła zwiększać szanse młodej kobiety na przeżycie w warunkach obozowych. W roku szkolnym 1919/20 rozpoczęła naukę w Szkole Podstawowej nr 2 im. Królwej Jadwigi w Bieczu. Do klasy uczęszczała z żydowskimi koleżankami: Haną Ehrlich, Deborą Ettinger, Paulą Greiner, Haną Gross, Chają Halpern, Nachumą Heller, Rywą Horowitz, Hindą Ritter, Itą Roth, Esterą Salomon, Beilą Schneider, Haną Schneider, Breindlą Schuldenfrei i Sarą Sturm. Oprócz nauki w szkole publicznej Chana uczęszczała również do żydowskiej szkoły dla dziewcząt typu Bejs Jaakow (Beit Yaakov). Siedmioklasową szkołę ukończyła w czerwcu 1927 roku, uzyskując wyłącznie oceny dobre i bardzo dobre. W dniu 23 listopada tego samego roku jej koleżanki klasowe wykonały pamiątkową fotografię. Po zakończeniu edukacji na poziomie szkoły powszechnej Chana kontynuowała naukę w gimnazjum. Równocześnie zdobyła kwalifikacje zawodowe w zakresie krawiectwa oraz wspierała ojca w prowadzeniu rodzinnego sklepu bławatnego.
Po przeciwnej stronie rynku mieszkał jej chłopak, Abraham Kurz. Po ukończeniu szkoły powszechnej oraz chederu – tradycyjnej żydowskiej szkoły religijnej – podjął naukę w gimnazjum, którego jednak nie ukończył. Następnie rozpoczął pracę w rodzinnym przedsiębiorstwie, którym najprawdopodobniej była cegielnia bądź sklep. Zarówno Chana, jak i Abraham aktywnie angażowali się w działalność organizacji młodzieży syjonistycznej. Współorganizowali wieczorki rocznicowe oraz przedstawienia teatralne, należąc do sekcji dramatycznej lokalnej struktury syjonistycznej. Zespół ten, pod kierownictwem i reżyserią Herminy Neufeld, wystawił sztukę „Der Mamser” autorstwa dra Heftlera. Chana pełniła ponadto istotne funkcje organizacyjne: została wybrana do Komisji Szeklowej, sprawowała funkcję sekretarza w organizacji „Akiba” oraz wchodziła w skład komitetu Ezry Chalucowej. Jej aktywność świadczy o znaczącym zaangażowaniu w struktury młodzieżowego ruchu syjonistycznego oraz o wysokiej pozycji, jaką zajmowała w lokalnym środowisku organizacyjnym.

Na początku 1939 r. narzeczeni podjęli decyzję o zawarciu związku małżeńskiego. W trzy kolejne szabaty — 4, 11 i 18 marca 1939 r. — w synagodze w Bieczu ogłaszano zapowiedzi dotyczące planowanego ślubu Chany Sternlicht oraz pochodzącego z Brzostka Abrahama Kurza. Ceremonia zaślubin odbyła się 21 marca 1939 r., tj. trzy dni po ostatnim ogłoszeniu zapowiedzi. Ślubu udzielił rabin Beer Halpern, sprawujący wówczas urząd rabina w Bieczu. W charakterze świadków wystąpili Jakub Silberstein, z zawodu czapnik, oraz Majer Izaak Kleinman, szklarz. Pan młody, urodzony 25 czerwca 1908 r., był cztery lata starszy od małżonki. Po upływie jedenastu miesięcy, w szabat 10 lutego 1940 r. (1 adar 5700 r.), w domu rodzinnym Chany przy ul. Kromera (obecnie Rynek 10) w Bieczu przyszedł na świat ich pierworodny syn. Przy porodzie asystowała katolicka położna Helena Szymańska. W ósmym dniu życia, 17 lutego 1940 r., odbyła się uroczystość nadania dziecku imienia Mojżesz. Funkcję sandeka pełnił rabin Beer Halpern, natomiast obrzędu obrzezania dokonał mohel Chaim Salomon Itzinger.

Szczęście rodziców nie trwało długo. W dniu 7 września 1939 r., około godziny 20.00, do Biecza wkroczyły oddziały Wehrmachtu. Po zajęciu miasta przez wojska niemieckie miejscowa ludność żydowska została poddana represjom: kierowano ją do pracy przymusowej, systematycznie terroryzowano oraz ograniczano jej swobodę przemieszczania się, uniemożliwiając opuszczanie miasta. Wiosną 1942 r. utworzono w Bieczu zamknięte getto, do którego przesiedlono również rodzinę Kurzów. Już w styczniu 1942 r. rozpoczęły się pierwsze publiczne egzekucje ludności żydowskiej. Dnia 22 lipca 1942 r. 168 młodych mężczyzn wywieziono z Biecza do obozu pracy w Prokocimiu; wśród deportowanych znaleźli się mąż Chany Abraham, jego brat oraz ojciec. Na początku sierpnia 1942 r., wraz z napływem informacji o likwidacji gett w sąsiednich miejscowościach, część żydowskich mieszkańców Biecza podjęła próby ucieczki. W obawie przed deportacją i zagładą budowano prowizoryczne kryjówki oraz schrony. Jedną z takich zamaskowanych skrytek przygotowała rodzina Abrahama Kurza na strychu swojej kamienicy przy ulicy Kromera. Ponieważ Chana miała małe dziecko, którego płacz mógł doprowadzić do dekonspiracji kryjówki, jej dalszy pobyt w domu teściów był niewskazany. Nad ranem 14 sierpnia 1942 r., w chwili wkroczenia wojsk niemieckich do Biecza, podjęła decyzję o ucieczce wraz z synem do zaprzyjaźnionej polskiej rodziny Kosibów, zamieszkałej przy ul. Bochniewicza, w pobliżu tzw. „kapliczki szubienicznej”. Towarzyszyła jej siostra Eidel (Adela) z córką Esterą; obie zostały jednak zastrzelone w trakcie ucieczki. Chana znała rodzinę Kosibów jako dawnych klientów swojego ojca, który po zaprzestaniu prowadzenia sklepu bławatnego powierzył im na przechowanie część wyposażenia. Darzył ich zaufaniem. W gospodarstwie Kosibów Chana początkowo ukrywała się w stodole, a następnie w domu mieszkalnym, gdzie przetrwała okres likwidacji getta. Po przybyciu do gospodarstwa Władysław Kosiba początkowo odmówił udzielenia jej schronienia, uzasadniając swoją decyzję obawą przed represjami ze strony okupanta niemieckiego wobec Polaków ukrywających osoby pochodzenia żydowskiego. Dopiero po jej wielokrotnych prośbach oraz zapewnieniu, że w razie dekonspiracji weźmie odpowiedzialność na siebie, twierdząc, iż ukryła się bez jego wiedzy, zgodził się udzielić jej tymczasowej pomocy. Zezwolił na pozostanie przez jeden dzień oraz przekazał jej żywność. Chana wręczyła mu pieniądze z przeznaczeniem na zakup biletów.
| | | | |