Lustracja województwa krakowskiego

1659-1664

cz. II

Wydawnictwo Neriton

Instytut Historii PAN

 

s. 531

STAROSTWO LIBUSKIE

In possessione JW JMP Władysława z Naglowic Reia, podskarbiego nadwornego koronnego, kanclerza Jej Królewskiej Mości, nowomiejskiego etc. starosty663

Wieś Libusza

Osada tej wsi. Łanów w tej wsi, jako nam sprawę wójt dał,

bywało nro 8 osiadłych, z których 3 kmiecie antiquitus sku-

pione, na folwark dworski obrócone, dwa łany spustoszały odło-

giem leżą, na 3 ostatnich siedzi kmieci nro 10, płacą czynsz roczny

z prętu każdego na ś. Marcin per gr 3, przychodzi od wszystkich

ogółem, z łanów 3 rachując, na rok............................................................fl.            3/18/0

Item z łanów 3, które dwór osiewa, facit....................................................fl.            3/18/0

Sep i dań. Spi żadnej nie dają, jeno z prętu każdego za ćwierć

owsa płacą po gr 3, facit z łanów 3.............................................................fl.            3/18/0

Item z łanów 3 folwarkowych przychodzi także.........................................fl.        3/18/0

lf/499 Item dają z łanu całego po kur 2 prostych, z trzech łanów

facit kur nro 6, per gr 3, za nie....................................................................[fl]       3/18/0

Z łanów dworskich za kury, facit także.......................................................[fl]            3/18/0

Jaj, gęsi i inszej daniej nie dają.

Robią w każdy dzień od południa, oprócz czwartku, który wolny mają.

Przędx[i]e każdy z nich po sztuce z dworskiego przędziwa. Podróż powinni kolejno,

kiedy tego czas potrzebuje, najdalej za mil 14.

Chałupnicy. Zagrodnika w tej wsi żadnego nie masz jeno chałupników nro 4.

Czynszu żadnego nie płacą i daniej nie dają, jednak pieszą robociznę albo po-

sługę, kiedy dwór nakaże odprawują.

 

 

663 Władysław Rey z Nagłowic, prokurator nacji niemieckiej w Orleanie, starosta libuski 1646, chrą-

ży powiatu bieckiego na wyprawę berestecką 1651, stolnik krakowski 1652-1657, chorąży krakowski 1657-

1658, kanclerz królowej Ludwiki Marii 1658-1659, starosta nowokorczyński 1658-1667, podskarbi na-

dworny 1659-1667, komisarz do traktatów ze Szwedami 1659, starosta kamionacki 1660, wojewoda lubelski

1667-1682, starosta słotwiński, marszałek dworu królowej Eleonory, zm. 1682 (W. Kłaczewski, Rey z Nagłowic Władysław, PSB, 31, s. 205-210; UrzKrak., s. 154, UrzSand., s. 208, UrzCentr., s. 199, UrzLub., s. 124). Zob. dok. 850

 

 

s. 532

Młyn. Jest młynek na rzeczce Libusce o 1 kole mącznym

korzecznym. Młynarz na czynszu placi annuatim po.........................................fl.            1000

Robocizną z siekierą do dworu powinien. Wieprzów nie karmi.

Karczma. Jest karczma w tej wsi, w której piwo dworskie i gorzałkę szyn-

kują. Czynszu żadnego z niej kaczmarz nie płaci.

Item ks. proboscz spitala Ducha Świętego w mieście Bieczu będącego, ma swoją osobną karczmę.

 

Wójtowstwo. Wójtowstwo w tej wsi possidet spital biecki

Świętego Ducha. Produkował ks. proboscz privilegium serenissimi Casimiri regis

de a. 1348, quo concedit viro Jacobo villam in fluvio Lubus Iure Theuto-

nico in 120 mansis locare664. Ratione cuius locationis eidem Jacobo scultetiam et

octo mansos liberos ad eam confert, tertium denarium de iudicio etz. Scultetus vero

et posteri ipsius ad quamlibet expeditionem generalem cum uno homine galeato in

equo bono servire tenebuntur.

Item pokazał tenże ks. proboscz donationem scultetiae huius er Krigensis hos-

pitali praefato Biecensi per venerabilem Nicolaum Przebianka, in Bobowa

plebanum, ex consensu serenissimae sophiae reginae Poloniae feria 4 infra octavas

festi Pentecostensis [31V] a. 1447 dato factam665.

 

Folwarki nro 2, Górny i dolny. /f. 499 v./ Na rolach kmiecich

szkupionych lokowane są 2 folwarki, Górny i Dolny, libuskie, do których ról przy-

łączony jest łan od wsi Krigu jako in contiquitate pola libuskiego będący. Te tedy

role wszytkie zasiewają na dwór, z niech dziesięcina żadna nie idzie, jeno

meszne do kościoła libuskiego. A że są skupne deductum przed urzędem na-

kupienia , że pobory i insze z niech ciężary wypłacane bywają, nie ordynujemy

krescencyjej, ale czynsze te, które poddani na on czas na tych rolach osiadły exso-

lvebant, wyżej taksujemy, opisujemy. Więc gdyśmy serio ingerowali i dowiedzieć

się chcieli, jeśliby jaka particula fundi vel praedii regalis antiqui ultra bos agros

a cmethonibus coemptos nie znajdowała się, z której byśmy byli krescencyją ory-

nowali, dano sprawę, że o takowym polu albo folwarku nie wiedzą, nie słyszeli i że

go cale nie była ani nie masz.

Sad. Jest sadek, w którym kilkanaście drzewa śliwowego. Pożytek z niego nie

rachuje się, ponieważ go nie pieniężą, jeno na domową potrzebę obracają

Ogród włoski. Ten na podłużnym, szerokim i równym , kosztem JMP sta-

rosty lokowany miesjcu, rozmaitościąkwiecia i z[i]ół, także drzewa i sczepia kosz-

 

 

664 Wcześńiej, w 1361 r. król Kazimierz zezwolił Hynkowi sołtysowi w Libuszy założyć młyn na rzece Ropie i przyłączyć do dziedzicznego sołectwa w Libuszy. J. Kurtyka, Libusza, SHGKr, III, a. 3, s. 612. Zob. dok. 46.

665Zob. dok. 154

 

 

s. 533

townego abundat, porządnie oparkaniony, ma swego ogrodnika, za ktorego dozorem sprawowany bywa, przetoż się niżej salarium, które go rocznie dochodzi, ordynuje.

Obora. Bydła JKM przy tym folwarku nie masz, o którym gdyśmy pilno

inkwirowali dano sprawę, iż jeszcze in a. 1634 pst fata p. Jana Kochanowskiego

chorążego koronnego666 zabrane było. Na co zaszła protestacyja pisarza skarbowe-

go naprzeciw sukcesorów przed księgami grodzkiemi bieckiemi uczyniona, której

ekstrakt autentyczny prze urzędem naszym lustratorskim produkowano.

 

Ius patronatus. Jest kościół przy tej wsi sub titulo Nativaitatis BMV667.

Plebania collationis SRM, do której należeć ma vigore erectionis laneus /f. 500/

agri, pratum unum, missalia ex agris cmethonalibus et qui pro praedio regali a cme-

thonibus sunt redempti, 25 metretas silginis, totidem avenae. Item ex Krik villa 13

metretas cum media tritici tantum. Decimam nullam habet. Plebanem na ten czas

zostaje ks. Wojciech Wilankowicz.

Summa census de hac villa fl. 25/18.

 

 

666 Jan Kochanowski, dworzanin królewski, łożniczy królewski 1569, łowczy kor. 1609-1627, starosta kozienicki 1621-1633m stężycki 1623-1630, chorąży kor. 1627-1633, zm. tragicznie przed 27 V 1633. Castr. Biec. 176, s. 978-979; Boniecki, X, s. 282, Radziwiłł, I, s. 344, UrzCentr., s. 175; UrzSand., s. 186

666Przywilejem z r. 1348 (zob. dok. 46) król Kazimierz uposażył mający powstać kościół w Libuszy. Domniemana data budowy kościoła w r. 1431; przed r. 1515 wzniesiono kościół drewniany, a w r. 1569 kościół pod wezwaniem Narodzenie NMP. J. Kurtyka. Libusza, s. 614, 616.